Analiza efektywności energetycznej i emisji spalin w biogazowni z uwzględnieniem łańcucha logistycznego w produkcji biogazu

Main Article Content

Grzegorz Dzieniszewski
Damian Jasiejko


Słowa kluczowe : biogaz, kogeneracja, łańcuch logistyczny, straty metanu, emisje spalin, efektywność energetyczna
Abstrakt
W artykule oceniono wpływ łańcucha logistycznego odpadów i substratów (gromadzenie, transport, magazynowanie, dozowanie) na efektywność energetyczną oraz bilans emisji gazów cieplarnianych w układzie kogeneracyjnym z silnikiem tłokowym zasilanym biogazem. Zastosowano metodę studium przypadku dla biogazowni rolniczej małej mocy (ok. 100 kW), zaprojektowanej do pracy na mieszaninie substratów obejmującej: kiszonkę kukurydzy, wywar gorzelniany, wysłodki buraczane, melasę buraczaną i serwatkę. Na podstawie danych projektowych wyznaczono roczne strumienie masowe, uzysk biogazu i metanu, średni godzinowy strumień CH4 oraz teoretyczną moc elektryczną jako funkcję wartości opałowej metanu i sprawności elektrycznej układu. Następnie przeprowadzono analizę scenariuszową obejmującą: (I) wariant logistyczny z ograniczonym magazynowaniem i krótkimi trasami dostaw oraz (II) wariant z wydłużonym czasem magazynowania i podwyższonymi stratami metanu ujętymi jako emisje fugitywne. Wyniki wskazują, że przy dostawach na krótkie odległości bezpośredni wkład CO2 z transportu substratów w bilans emisji jest niewielki, natomiast kluczowy wpływ na ślad klimatyczny mają straty CH4 na etapach magazynowania i obsługi procesu. Zwrócono uwagę, że znaczenie logistyczne może mieć również zagospodarowanie pofermentu, jednak skala efektu zależy tu od lokalnych dystansów oraz organizacji odbioru i wymaga przyjęcia odrębnych danych obiektowych. Wpływ logistyki na emisje spalin (CO, NOx, węglowodory) omówiono jakościowo jako ryzyko związane ze zmienną jakością biogazu i wzrostem zanieczyszczeń. Wskazano krytyczne punkty łańcucha logistycznego oraz kierunki działań ograniczających straty i emisje, w tym: hermetyzację magazynów, skracanie czasu składowania, monitoring szczelności oraz standaryzację paliwa gazowego.

Article Details

Jak cytować
Dzieniszewski, G., & Jasiejko, D. (2026). Analiza efektywności energetycznej i emisji spalin w biogazowni z uwzględnieniem łańcucha logistycznego w produkcji biogazu. Ekonomika I Organizacja Logistyki, 11(2), 41–54. https://doi.org/10.22630/EIOL.2025.11.2.3
Bibliografia

BIOGAS-CHP, 2024: CHP brochure [dane katalogowe jednostek i sprawności], materiały katalogowe producenta.

Buffi M., Hurtig O., Scarlat N., 2024: Methane emissions in the biogas and biomethane supply chains in the EU: An analysis to update the greenhouse gas emissions accounting methodology of Renewable Energy Directive Annex VI. EUR 40129, JRC139485, Publications Office of the European Union, Luxembourg, https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC139485/JRC139485_01.pdf [dostęp: 03.01.2026].

Centrica Business Solutions, 2018: The essential guide to small scale combined heat and power, https://www.centricabusinesssolutions.com/sites/g/files/qehiga126/files/GDE%2001%20ENER-G%20Essential%20Guide%20to%20CHP_01_v5%20%281%29.pdf [dostęp: 03.01.2026].

European Commission, b.d.: Biogas – Knowledge for Policy [definicja, skład i zakres LHV biogazu], https://knowledge4policy.ec.europa.eu/glossary-item/biogas_en [dostęp: 03.01.2026].

Hakawati R., Smyth B.M., McCullough G., De Rosa F., Rooney D., 2017: What is the most energy efficient route for biogas utilization: Heat, electricity or transport? Applied Energy 206, 1076–1087, https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2017.08.068

Hurtig O., Buffi M., Besseau R., Scarlat N., Carbone C., Agostini A., 2025: Mitigating biomethane losses in European biogas plants: A techno-economic assessment, Renewable and Sustainable Energy Reviews 210, 115187.

Laskowski P., Wojs M., Wiśniowski P., Zimakowska-Laskowska M., Kozłowski E., 2025: Biogasfuelled internal combustion engines for micro-scale energy generation: A review of technologies and configurations for systems below 50 kW, Combustion Engines, online first, https://doi.org/10.19206/CE-208913

Liebetrau J., Reinelt T., Agostini A., Linke B., 2017: Methane emissions from biogas plants: Methods for measurement, results and effect on greenhouse gas balance of electricity produced (IEA Bioenergy Task 37), https://www.ieabioenergy.com/wp-content/uploads/2018/01/Methane-Emission_web_end_small.pdf [dostęp: 03.01.2026].

Materiały źródłowe, b.d.: Dokumentacja projektowa biogazowni rolniczej małej mocy 100 kW [tabele wsadu, uzyski biogazu/metanu, założenia pracy 8000 h/rok], materiały niepublikowane.

Ministry for the Environment, 2024: Measuring emissions: A guide for organisations: 2024 detailed guide. Ministry for the Environment, New Zealand, Wellington, https://environment.govt.nz/assets/publications/Measuring-Emissions-024/Measuring-emissions_Detailedguide_2024_ME1829.pdf [dostęp: 03.01.2026].

Statystyki

Downloads

Download data is not yet available.