Koszty stabilizacji systemu elektroenergetycznego w warunkach ograniczeń sieciowych – perspektywa logistyki systemowej

Artykuł podejmuje problematykę kosztów ponoszonych przez operatorów systemów przesyłowych (TSO) oraz uczestników rynku energii w procesie zapewniania stabilności pracy systemu elektroenergetycznego w warunkach narastających ograniczeń sieciowych i rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii. Celem badania jest reinterpretacja kosztów stabilizacji systemu elektroenergetycznego z perspektywy logistyki systemowej oraz analiza porównawcza ich struktury i zróżnicowania w wybranych europejskich systemach elektroenergetycznych. W badaniu wykorzystano analizę literatury przedmiotu oraz analizę porównawczą danych pochodzących od operatorów – ENTSO-E, BNetzA, RTE, APG i Svenska Kraftnät – dla wybranych europejskich systemów elektroenergetycznych w 2022 roku. Uzyskane wyniki wskazują, że wzrost udziału zmiennych odnawialnych źródeł energii (variable renewable energy, VRE) w systemach charakteryzujących się ograniczoną elastycznością prowadzi do ponadproporcjonalnego wzrostu kosztów zarządzania ograniczeniami przesyłowymi (congestion management, CM). Zastosowanie perspektywy logistyki systemowej umożliwia uporządkowanie kosztów stabilizacji poprzez ich odniesienie do znanych kategorii kosztowych występujących w logistyce, takich jak koszty zmiany tras przepływu (rerouting), zapasy bezpieczeństwa (safety stock) czy amortyzacja infrastruktury. Wyniki badania wskazują na potrzebę szerszej internalizacji kosztów sieciowych w mechanizmach rynkowych oraz mają istotne implikacje dla polityki taryfowej, projektowania rynku energii i planowania rozwoju infrastruktury elektroenergetycznej.