Koszty stabilizacji systemu elektroenergetycznego w warunkach ograniczeń sieciowych – perspektywa logistyki systemowej

Main Article Content

Michał Thlon


Słowa kluczowe : koszty stabilizacji sieci, rynek energii, ograniczenia sieciowe, logistyka systemowa, transformacja energetyczna, rynek bilansujący
Abstrakt
Artykuł podejmuje problematykę kosztów ponoszonych przez operatorów systemów przesyłowych (TSO) oraz uczestników rynku energii w procesie zapewniania stabilności pracy systemu elektroenergetycznego w warunkach narastających ograniczeń sieciowych i rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii. Celem badania jest reinterpretacja kosztów stabilizacji systemu elektroenergetycznego z perspektywy logistyki systemowej oraz analiza porównawcza ich struktury i zróżnicowania w wybranych europejskich systemach elektroenergetycznych. W badaniu wykorzystano analizę literatury przedmiotu oraz analizę porównawczą danych pochodzących od operatorów – ENTSO-E, BNetzA, RTE, APG i Svenska Kraftnät – dla wybranych europejskich systemów elektroenergetycznych w 2022 roku. Uzyskane wyniki wskazują, że wzrost udziału zmiennych odnawialnych źródeł energii (variable renewable energy, VRE) w systemach charakteryzujących się ograniczoną elastycznością prowadzi do ponadproporcjonalnego wzrostu kosztów zarządzania ograniczeniami przesyłowymi (congestion management, CM). Zastosowanie perspektywy logistyki systemowej umożliwia uporządkowanie kosztów stabilizacji poprzez ich odniesienie do znanych kategorii kosztowych występujących w logistyce, takich jak koszty zmiany tras przepływu (rerouting), zapasy bezpieczeństwa (safety stock) czy amortyzacja infrastruktury. Wyniki badania wskazują na potrzebę szerszej internalizacji kosztów sieciowych w mechanizmach rynkowych oraz mają istotne implikacje dla polityki taryfowej, projektowania rynku energii i planowania rozwoju infrastruktury elektroenergetycznej.

Article Details

Jak cytować
Thlon, M. (2026). Koszty stabilizacji systemu elektroenergetycznego w warunkach ograniczeń sieciowych – perspektywa logistyki systemowej. Ekonomika I Organizacja Logistyki, 11(2), 109–122. https://doi.org/10.22630/EIOL.2025.11.2.7
Bibliografia

ACER, 2021: Annual Report on the Results of Monitoring the Internal Electricity and Natural Gas Markets in 2020.

ACER, 2022: Annual Report on the Results of Monitoring the Internal Electricity and Natural Gas Markets in 2021.

ACER, 2023: Annual Report on the Results of Monitoring the Internal Electricity and Natural Gas Markets in 2022.

Ackermann L., Gabrek N., Zachmann B., Neitz-Regett A., Seifermann S., 2024: Cost-benefit analysis and comparison of grid-stabilizing energy flexibility options and their applications in relation to the German energy system, Renewable Energy Focus 49, 100570, https://doi.org/10.1016/j.ref.2024.100570

Akkad M.Z., Javani N., Banyai T., 2026: Cost-optimized placement of energy storage in renewable networks, Pollack Periodica, https://doi.org/10.1556/606.2025.01464

APG, 2023: APG Annual Report 2022, Austrian Power Grid, Wiedeń.

BNetzA, 2023: Monitoringbericht 2023/Monitoring Report 2023, Bundesnetzagentur & Bundeskartellamt, Bonn, https://data.bundesnetzagentur.de/Bundesnetzagentur/SharedDocs/Mediathek/Monitoringberichte/monitoringberichtenergie2023.pdf [dostęp: 15.05.2026].

Demoulias C.S., Malamaki K.N.D., Gkavanoudis S. i in., 2020: Ancillary services offered by distributed renewable energy sources at the distribution grid level: An attempt at proper definition and quantification, Applied Sciences 10(20), 7106, https://doi.org/10.3390/app10207106

Ehrenmann A., Smeers Y., 2005: Inefficiencies in European congestion management proposals, Utilities Policy 13(2), 135–152, https://doi.org/10.1016/j.jup.2004.12.007

Ela E., Milligan M., Kirby B., 2011: Operating reserves and variable generation, NREL Technical Report TP-5500-51978, NREL, Golden (CO), https://doi.org/10.2172/1023095

ENTSO-E, 2023: ENTSO-E Transparency Platform, https://transparency.entsoe.eu [dostęp: 10.05.2026].

Hirth L., 2013: The market value of variable renewables: The effect of solar wind power variability on their relative price, Energy Economics 38, 218–236, https://doi.org/10.1016/j.eneco.2013.02.004

Hirth L., Ueckerdt F., Edenhofer O., 2015: Integration costs revisited – an economic framework for wind and solar variability, Renewable Energy 74, 925–939, https://doi.org/10.1016/j.renene.2014.08.065

Hirth L., Ziegenhagen I., 2015: Balancing power and variable renewables: Three links, Renewable and Sustainable Energy Reviews 50, 1035–1051, https://doi.org/10.1016/j.rser.2015.04.180

Ivanov D., 2022: Blackout and supply chains: Performance, resilience and viability impact analysis, Annals of Operations Research, https://doi.org/10.1007/s10479-022-04754-9

Kazimierski B.K., Baczyński D., Piotrowski P., 2026: Analiza wpływu przepływów kołowych na funkcjonowanie europejskiego i krajowego rynku energii, Elektro.Info 242(3), https://www.elektro.info.pl/artykul/rynek-energii/220668,analiza-wplywu-przeplywowkolowych-na-funkcjonowanie-europejskiego-i-krajowego-rynku-energii [dostęp: 29.04.2026].

Peng Y., Xu D., Li Y., Wang K., 2020: A product service supply chain network equilibrium model considering capacity constraints, Mathematical Problems in Engineering, 1295072, https://doi.org/10.1155/2020/1295072

PSE, 2023: Raport roczny KSE 2022, Polskie Sieci Elektroenergetyczne, https://www.pse.pl/danesystemowe/funkcjonowanie-kse/raporty-roczne-z-funkcjonowania-kse-za-rok/raportyza-rok-2022 [dostęp: 10.05.2026].

RTE 2023: Bilan électrique 2022, Réseau de Transport d›Électricité, Paris, https://assets.rtefrance.com/analyse-et-donnees/2023-09/Bilan%20%C3%A9lectrique%202022%20rapport%20V4%20(1).pdf [dostęp: 03.05.2026].

Schweppe F.C., Caramanis M.C., Tabors R.D., Bohn R.E., 1988: Spot Pricing of Electricity, Kluwer Academic Publishers, Boston, https://doi.org/10.1007/978-1-4613-1683-1

Silver E.A., Pyke D.F., Peterson R., 1998: Inventory Management and Production Planning and Scheduling, wyd. 3, Wiley, Nowy Jork.

Stadtler H., Kilger C. (red.), 2008: Supply Chain Management and Advanced Planning, Concepts, Models, Software and Case Studies, wyd. 4, Springer, Berlin–Heidelberg, https://doi.org/10.1007/978-3-540-74512-9

Staffell I., Pfenninger S., 2018: The increasing impact of weather on electricity supply and demand, Energy 145, 65–78, https://doi.org/10.1016/j.energy.2017.12.051

Stoft S., 2002: Power System Economics. Designing Markets for Electricity, IEEE Press & Wiley-Interscience, Piscataway, https://doi.org/10.1109/9780470545584

Svenska Kraftnät, 2023: Årsredovisning 2022, Svenska kraftnät, Sundbyberg, https://www.svk.se/siteassets/om-oss/organisation/finansiell-information/arkiv/arsredovisning-affarsverketsvenska-kraftnat-220221.pdf [dostęp: 03.05.2026].

Thlon M., 2026: Poland and selected EU countries (2010–2025): Evolution and determinants of the household electricity price gap, Utilities Policy 102, 102262, https://doi.org/10.1016/j.jup.2026.102262

Thlon M., Brożek A., Thlon, J., 2024: Rynek energii elektrycznej w Polsce: perspektywa ryzyka i niepewności, Horizons of Politics/Horyzonty Polityki 15(52), https://doi.org/10.35765/hp.2582

Thomassen G., Fuhrmanek A., Cadenovic R., Pozo Camara D., Vitiello S., 2024: Redispatch and Congestion Management, Publications Office of the European Union, Luxembourg, JRC137685, https://doi.org/10.2760/853898

URE, 2024: Rynek energii elektrycznej: sprawozdanie Prezesa URE dotyczące redysponowania w 2023 r., Urząd Regulacji Energetyki, Warszawa.

URE, 2025: Rynek energii elektrycznej: sprawozdanie Prezesa URE dotyczące redysponowania w 2024 r., Urząd Regulacji Energetyki, Warszawa.

Wang Y., Zhang H., Yuan C., Li X., Jiang, Z., 2025: An efficient scheduling method in supply chain logistics based on network flow, Processes 13(4), 969, https://doi.org/10.3390/pr13040969

Statystyki

Downloads

Download data is not yet available.