Linie okrężne jako element optymalizacji systemu kolei pasażerskiej w ujęciu Lean Management

Main Article Content

Kacper Lipski


Słowa kluczowe : linie okrężne, transport kolejowy, kolej aglomeracyjna, Lean Management, krakowski węzeł kolejowy
Abstrakt
Wzrost znaczenia kolei aglomeracyjnej w Polsce powoduje konieczność poszukiwania rozwiązań zwiększających efektywność funkcjonowania systemów transportowych przy ograniczonych zasobach infrastrukturalnych i taborowych. Celem artykułu jest ocena możliwości wykorzystania linii okrężnych jako narzędzia zwiększania efektywności systemów kolei aglomeracyjnej w ujęciu Lean Management, ze szczególnym uwzględnieniem ograniczania marnotrawstwa operacyjnego oraz poprawy wykorzystania dostępnych zasobów. W pracy wykorzystano przegląd wybranych źródeł oraz dostępnych koncepcji transportowych, a także studium przypadku koncepcji linii okrężnej SKA4 w krakowskim węźle kolejowym, prowadzonej po tzw. dużej obwodnicy kolejowej. Analizie poddano parametry eksploatacyjne obejmujące: czas przejazdu, konstrukcję rozkładu jazdy, organizację obiegów taboru oraz pracę drużyn pociągowych. Wyniki przeprowadzonych analiz wskazują, że zastosowanie linii okrężnej umożliwia poprawę wykorzystania taboru, ograniczenie nieproduktywnych postojów oraz zwiększenie atrakcyjności oferty przewozowej. Zidentyfikowano także wyzwania oraz ograniczenia związane z nowatorską w polskich warunkach organizacją połączeń. Przeprowadzone badania wskazują, że odpowiednio zaprojektowane linie okrężne mogą stanowić skuteczne narzędzie zwiększania efektywności systemów kolei aglomeracyjnej i wspierać rozwój zrównoważonego transportu publicznego.

Article Details

Jak cytować
Lipski, K. (2026). Linie okrężne jako element optymalizacji systemu kolei pasażerskiej w ujęciu Lean Management. Ekonomika I Organizacja Logistyki, 11(2), 85–107. https://doi.org/10.22630/EIOL.2025.11.2.6
Bibliografia

Ciastoń-Ciulkin A., Puławska-Obiedowska S., Trzebunia A., 2024: Badanie znaczenia kolei w podróżach wewnątrzmiejskich na przykładzie rejonu osiedla Złocień w Krakowie, Transport Miejski i Regionalny 1, 20–24.

European Commission, 2023: Topic Guide – Planning for attractive public transport, https://urbanmobility-observatory.transport.ec.europa.eu/system/files/2023-11/planning_for_attractive_public_transport.pdf [dostęp: 08.05.2026].

Liebchen C., Dutsch S., Jin S., Tomii N., Wang Y., 2022: The ring never relieves – Response rules for metro circle lines, Journal of Rail Transport Planning & Management 23, 100331.

Madrjas J., 2016: Do 100 km/h po kolejowej obwodnicy Krakowa, Rynek Kolejowy, https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/do-100-kmh-po-kolejowej-obwodnicy-krakowa-79460.html [dostęp: 08.05.2026].

MTBiGM, 2013: Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu prowadzenia rejestru oraz sposobu oznakowania pojazdów kolejowych, DzU 2013, poz. 211.

Nash A., Canzler M., 2014: Timetable planning and coordination, International Association of Public Transport (UITP), Bruksela.

Ohno T., 1988: Toyota Production System: Beyond Large-Scale Production, Productivity Press, Portland, OR.

Pitka P., Simeunović M., Miličić M. i in., 2024: Planning level optimisation of headway regularity, Applied Sciences 14(13), 5706.

PKP PLK, 2025a: Instrukcja o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1, https://www.plk-sa.pl/files/public/user_upload/pdf/Akty_prawne_i_przepisy/Instrukcje/Wydruk/Ir/Instrukcja_Ir-1_od_29_05_2025_WCAG..pdf [dostęp: 08.05.2026].

PKP PLK, 2025b: Sieciowy rozkład jazdy pociągów – ważny od 26.10.2025 r. do 13.12.2025 r., https://portalpasazera.pl/Tablice [dostęp: 10.12.2025].

Polregio, 2025: Małopolska – schemat linii komunikacyjnych, https://polregio.pl/media/26608/schemat-linii-komunikacyjnych.pdf [dostęp: 08.05.2026].

Suzuki H., Cervero R., Iuchi K., 2013: Transforming cities with transit: Transit and land use integration for sustainable urban development, World Bank Publications, Waszyngton, DC.

Tirachini A., Godachevich A., Cats O., Muñoz J.C., Soza Parra A., 2021: Headway variability in public transport: A review, Transport Reviews 42(3), 337–361.

Zhou Y., Wang Y., Liebchen C., Zhu S., Li B., Zhou D., 2024: Train rescheduling for a metro circle line: a comparison of different response rules, Transportmetrica B: Transport Dynamics 12(1), 2336041.

Statystyki

Downloads

Download data is not yet available.