Synchronizacja aktywności gospodarczej i cykli koniunkturalnych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej – implikacje dla logistyki

Main Article Content

Marcin Idzik


Słowa kluczowe : aktywność gospodarcza, cykl koniunkturalny, synchronizacja, kryzysy gospodarcze, Europa Środkowo-Wschodnia, logistyka, łańcuch dostaw
Abstrakt
Celem niniejszego artykułu jest ocena stopnia synchronizacji aktywności gospodarczej oraz cykli koniunkturalnych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej (EŚW), ze szczególnym uwzględnieniem roli dużych kryzysów gospodarczych w nasilaniu tej synchronizacji. Analiza koncentruje się na dwóch kluczowych wydarzeniach – globalnym kryzysie finansowym z 2008 roku oraz kryzysie gospodarczym związanym z pandemią – jako okresach, w których współwystępowanie zmian aktywności gospodarczej pomiędzy krajami uległo wyraźnemu wzmocnieniu. Badanie obejmuje lata 2006–2025 i opiera się na danych miesięcznych pochodzących z bazy OECD, w tym na wskaźniku zaufania przedsiębiorców (Business Confidence Indicator – BCI) oraz wskaźniku zaufania konsumentów (Consumer Confidence Indicator – CCI). Uzyskane wyniki potwierdzają istnienie zbieżności wahań aktywności gospodarczej w analizowanych krajach Europy Środkowo-Wschodniej oraz wskazują, że korelacje pomiędzy krajami są istotnie silniejsze w okresach kryzysowych niż w fazach ożywienia gospodarczego. Ponadto kolejne kryzysy przyczyniły się do ujednolicenia skali, dynamiki oraz momentów występowania zmian aktywności gospodarczej w regionie. Poza znaczeniem makroekonomicznym uzyskane wyniki mają istotne implikacje dla logistyki i zarządzania łańcuchami dostaw na zintegrowanych rynkach regionalnych, gdyż wzrost synchronizacji zwiększa prawdopodobieństwo jednoczesnych zmian popytu i podaży, bezpośrednio wpływając na trafność prognoz, lokalizację zapasów, planowanie zdolności transportowych oraz koordynację transgranicznych sieci logistycznych.

Article Details

Jak cytować
Idzik, M. (2026). Synchronizacja aktywności gospodarczej i cykli koniunkturalnych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej – implikacje dla logistyki. Ekonomika I Organizacja Logistyki, 10(4), 21–40. https://doi.org/10.22630/EIOL.2025.10.4.23
Bibliografia

Abeysinghe T., 2001: Thai meltdown and transmission of recession within the ASEAN4 and NIE4, [in:] S. Claessens, K. Forbes (eds.), International Financial Contagion, Springer, Boston. (Crossref)

Ahlgren N., Jan A., 2010: Stock market linkages and financial contagion: A cobreaking analysis, The Quarterly Review of Economics and Finance 50(2), 157–166. (Crossref)

Akhtaruzzaman Md., Sabri B., Sensoy A., 2021: Financial contagion during COVID-19 crisis, Finance Research Letters 38, 101604. (Crossref)

Allen F., Gale D., 2007: Financial contagion, Journal of Political Economy 108(1), 1–33. (Crossref)

Allen L., 2013: The Global Economic Crisis, a Chronology, Reaktion Books.

Arshian S., Aloui Ch., Yarovaya L., 2020a: COVID-19 pandemic, oil prices, stock market and policy uncertainty nexus in the US economy: Fresh evidence from the wavelet-based approach, SSRN Working Paper3574699.

Arshian S., Aloui Ch., Yarovaya L., 2020b: COVID-19 pandemic, oil prices, stock market, geopolitical risk and policy uncertainty nexus in the US economy: Fresh evidence from the wavelet-based approach, International Review of Financial Analysis 70, 101496. (Crossref)

Artis M., 2003: Is there a European business cycle?, CESifo Working Paper, No. 1053. (Crossref)

Artis M.J., Zhang W., 1997: International business cycles and the ERM: Is there a European business cycle?, International Journal of Finance and Economics 2(1), 1–16. (Crossref)

Augustyński I., Laskoś-Grabowski P., 2018: Clustering macroeconomic time series, Econometrics. Ekonometria. Advances in Applied Data Analysis 22, 74–88. (Crossref)

Badar N.A., 2020: Stock markets’ reaction to COVID-19: Cases or fatalities?, Research in International Business and Finance 54, 101249. (Crossref)

Baker S.R., Bloom N., Davis S.J., Terry S.J., 2020: COVID-induced economic uncertainty, NBER Working Paper, No. 26983. (Crossref)

Bergman M., 2007: How similar are European business cycles?, [in:] G. Mazzi, G. Savio (eds.), Growth and Cycle in the Eurozone, Palgrave Macmillan, Basingstoke–New York, 124–135.

Bloom N., 2014: Fluctuations in uncertainty, Journal of Economic Perspectives 28(2), 153–176. (Crossref)

Bordo M., Murshid A.P., 2001: Are financial crises becoming more contagious? What is the historical evidence of contagion?, [in:] S. Claessens, K. Forbes (eds.), International Financial Contagion, Springer, Boston. (Crossref)

Camacho M., Perez-Quiros G., Saiz L., 2008: Do European business cycles look like one?, Journal of Economic Dynamics and Control 32, 2165–2190. (Crossref)

Cepoi C.O., 2020: Asymmetric dependence between stock market returns and news during COVID-19 financial turmoil, Finance Research Letters 36, 2–6. (Crossref)

Chiang T.C., Bang N.J., Huimin L., 2007: Dynamic correlation analysis of financial contagion: Evidence from the Asian markets, Journal of International Money and Finance 26(7), 1206–1228. (Crossref)

Christodouklakis N., Dimelis S.P., Kollintzas T., 1995: Comparisons of business cycles in the EC: Idiosyncrasies and regularities, Economica 62, 1–27. (Crossref)

Cocozza E., Piselli P., 2011: Testing for East–West contagion in the European banking sector during the financial crisis, Economic Working Papers 790, Bank of Italy, Rome. (Crossref)

Conlon T., Cotter J., Gencay R., 2018: Long-run wavelet-based correlation for financial time series, European Journal of Operational Research 271, 676–699. (Crossref)

Crespo-Cuaresma J., Fernández-Amador O., 2013: Business cycle convergence in EMU: A first look at the second moment, Journal of Macroeconomics 37, 265–284. (Crossref)

Dayong Z., Hu M., Ji Q., 2020: Financial markets under the global pandemic of COVID-19, Finance Research Letters 101528. (Crossref)

Dornbusch R., Park J.C., Claessens S., 2000: Contagion: Understanding how it spreads, The World Bank Research Observer 15(2), 177–197. (Crossref)

Dragos O., Tilica E.V., 2014: Day-of-the-week effect in post-communist East European stock markets, International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences 4(3), 119–129. (Crossref)

Fiorito R., Kollintzas T., 1994: Stylized facts of business cycles in the G7 from a real business cycle perspective, European Economic Review 38(2), 235–270. (Crossref)

Flaig G., Sturm J.-E., Woitek U., 2007: Synchronization of national business cycles in Europe, [in:] G. Mazzi, G. Savio (eds.), Growth and Cycle in the Eurozone, Palgrave Macmillan, Basingstoke–New York, 160–171.

Forbes K., Rigobon R., 2001: Measuring contagion: Conceptual and empirical issues, [in:] S. Claessens, K. Forbes (eds.), International Financial Contagion, Springer, Boston, 43–66. (Crossref)

Forbes K., Rigobon R., 2002: No contagion, only interdependence: Measuring stock market comovements, Journal of Finance 57(5), 2223–2261. (Crossref)

Furceri D., Karras G., 2008: Business-cycle synchronization in the EMU, Applied Economics 40(12), 1491–1501. (Crossref)

Gaweł A., 1997: Koniunktura w polskim przemyśle przetwórczym z perspektywy wahań gospodarek wysoko rozwiniętych, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2, 111–125.

Gomez D.M., Ferrari H.J., Torgler B., Ortega G.J., 2017: Synchronization and diversity in business cycles: A network analysis of the European Union, Applied Economics 49(10), 972–986. (Crossref)

Gonzales Minguez J.M., 1994: Interrelatedness and cyclical synchrony between Spain and the main economies, Economic Bulletin, Banco de España, October, 55–63.

Hodrick R.J., Prescott E.C., 1997: Postwar US business cycles: An empirical investigation, Journal of Money, Credit, and Banking 29(1), 1–16. (Crossref)

Kołodko G., 1982: Cykliczność wzrostu gospodarczego w Polsce, [in:] Jakościowe czynniki wzrostu gospodarczego, Monografie i Opracowania 97, SGPiS, Warszawa, 124–136.

Kołodko G., 2001: Globalizacja a perspektywy rozwoju krajów posocjalistycznych, TNOiK, Toruń.

Lehwald S., 2013: Has the euro changed business cycle synchronization? Evidence from the core and the periphery, Empirica 40(4), 655–684. (Crossref)

Maryam B., Ghulam H., Azmat Hayat M., Ejaz A. et al., 2021: How COVID-19 has shaken the sharing economy? An analysis using Google Trends data, Economic Research 34, 2374–2386. (Crossref)

Nardo M., Ossola E., Papanagiotou E., 2021: Financial integration in the EU28 equity markets: Measures and drivers, Journal of Financial Markets 57, 100633. (Crossref)

Neal L., Weidenmnier M., 2002: Crises in the global economy from tulips to today: Contagion and consequences, NBER Working Paper 9147. (Crossref)

OECD, 2021: OECD Data/Main Economic Indicators/Business and Consumer Confidence Indicators, https://www.oecd.org/en/data/indicators/business-confidence-index-bci.html [accessed: 20.12.2024].

Papadimitriou T., Gogas P., Sarantiti G.A., 2016: Convergence of European business cycles: A complex networks approach, Computational Economics 47, 97–117. (Crossref)

Piech K., 2003: Międzynarodowa synchronizacja cyklu koniunkturalnego Polski, [in:] K. Piech, M. Pangsy-Kania (eds.), Diagnozowanie koniunktury gospodarczej w Polsce, Elipsa, Warszawa.

Rigobon R., 2001: Contagion: How to measure it?, NBER Working Paper 8118. (Crossref)

Róg A., Strzała K., 2011: Przydatność prognostyczna wskaźników testu koniunktury – przegląd metod ewaluacji, Prace i Materiały Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego 4/8, 513–522.

Samet G., 2020: A new form of financial contagion: COVID-19 and stock market responses, SSRN Working Paper 3584243.

Szeplewicz K., 2011: Wskaźniki wyprzedzające koniunktury – analiza ekonometryczna, [in:] Zmiany aktywności gospodarczej w świetle wyników badań koniunktury, Prace i Materiały IRG SGH 87, 33–63.

Ulrichs M., 2013: Analiza wyprzedzających i jednoczesnych wskaźników gospodarczych, [in:] K. Walczyk (ed.), Badania koniunktury – zwierciadło gospodarki, Prace i Materiały IRG SGH 91.

U.S. Census Bureau, 2011: X-12-ARIMA Reference Manual, Centre for Statistical Research and Methodology, http://cchhood.com/winx12/x12adocV03.pdf [accessed: 20.12.2024].

World Bank, Contagion of Financial Crises, https://databank.worldbank.org/home.aspx [accessed: 20.12.2024].

Statystyki

Downloads

Download data is not yet available.
Rekomendowane teksty