Logistyka ostatniej mili: między oczekiwaniami konsumentów a iluzją zrównoważonego rozwoju

Main Article Content

Jakub Grabowski
Karina Kowalczyk


Słowa kluczowe : logistyka ostatniej mili, e-commerce, e-konsument, megatrendy, zrównoważony rozwój, greenwashing
Abstrakt
Artykuł podejmuje problematykę logistyki ostatniej mili w kontekście dynamicznego rozwoju handlu elektronicznego oraz oddziaływania megatrendów gospodarczych, technologicznych i społecznych. Punktem wyjścia jest wskazanie rosnącej roli e-commerce w kształtowaniu nowych wzorców konsumpcji oraz związanych z nimi oczekiwań konsumentów – dotyczących szybkości i elastyczności dostawy, transparentności procesów, a także ekologicznego charakteru usług. W dalszej części omówiono kluczowe rozwiązania proekologiczne stosowane przez przedsiębiorstwa logistyczne, w tym elektryfikację flot, wdrażanie rowerów elektrycznych, rozwój sieci paczkomatów oraz stosowanie opakowań z materiałów wtórnych. Zwrócono uwagę na fakt, że działania te mają znaczenie zarówno operacyjne, jak i wizerunkowe, stając się istotnym elementem budowania przewagi konkurencyjnej na rynku. Analiza wykazała jednak, że między deklaracjami firm a realnymi efektami środowiskowymi występują niekiedy znaczące rozbieżności. W tym kontekście podjęto dyskusję nad zjawiskiem greenwashingu, czyli pozornego zaangażowania w kwestie ekologiczne, które nie znajduje odzwierciedlenia w praktyce operacyjnej. Podkreślono, że rosnąca świadomość konsumentów powoduje konieczność transparentnego raportowania działań oraz przedstawiania wymiernych wskaźników redukcji emisji i ograniczania wpływu na środowisko. Wnioski płynące z artykułu wskazują, że przyszłość logistyki ostatniej mili zależeć będzie od zdolności przedsiębiorstw do przekucia strategii proekologicznych w faktyczne, mierzalne rezultaty. Tylko takie podejście pozwoli uniknąć ryzyka greenwashingu i stworzyć podstawy dla realnie zrównoważonego rozwoju w sektorze e-commerce.

Article Details

Jak cytować
Grabowski, J., & Kowalczyk, K. (2025). Logistyka ostatniej mili: między oczekiwaniami konsumentów a iluzją zrównoważonego rozwoju. Ekonomika I Organizacja Logistyki, 10(2), 5–22. https://doi.org/10.22630/EIOL.2025.10.2.8
Bibliografia

Aryal A., Liao Y., Nattuthurai P., Li B., 2020: The emerging big data analytics and IoT in supply chain management: a systematic review, Supply Chain Management 25(2), 141–156.

Ejdys J., Górnecka E., Antoniak J., 2023: Funkcjonowanie rynku usług kurierskich, ekspresowych i paczkowych (KEP) w obliczu trendów i nowych wyzwań, Economics and Organizations of Logistics 8(3), 19–31.

Ellithy K., Salah M., Fahim I.S. et al., 2024: AGV and Industry 4.0 in warehouses: a comprehensive analysis of existing literature and an innovative framework for flexible automation, Int J Adv Manuf Technol 134, 15–38.

Fairwork, 2024: Fairwork Polska. Wyniki 2024, https://fair.work/wp-content/uploads/sites/17/2024/12/202410_Report_Poland-2024_PL-popr-v2.pdf [accessed: 14.07.2025].

Fakher M., 2025: Empowering parcel delivery logistics: The role of customer journey mapping, South Florida Journal of Development 6(6), 1–13.

Fegde N., 2025: Challenges and Solutions in Managing Last-Mile Delivery in Urban Areas, Indian Scientific Journal of Research in Engineering and Management 9(1), 1–9.

Gao Y., Feng Z., Zhang S., 2021: Managing supply chain resilience in the era of VUCA, Frontiers of Engineering Management 8(3), 465–470.

Garelli S., 2003: Executive summary. The World Competitiveness Yearbook, IMD International, Lausanne.

Gemius, 2024, E-commerce w Polsce 2024, Gemius, Polskie Badanie Internetu, IAB Polska, https://gemius.com/documents/66/RAPORT_E-COMMERCE_2024.pdf [accessed: 15.07.2025].

Geopost, 2024, Razem na rzecz lepszego jutra. Raport zrównoważonego rozwoju 2023, https://www.dpd.com/wp-content/uploads/sites/260/2024/08/GEO_SustainabilityReport23_pol.pdf [accessed: 16.09.2025].

Gevaers R., van de Voorde E., Vanelslander T., 2009: Characteristics of Innovations in Last--Mile Logistics – Using Best Practices, Case Studies and Making the Link with Green and Sustainable Logistics, [in:] Proceedings of the European Transport Conference, Noordwijkerhout, The Netherlands, October 5–7, https://aetransport.org/public/downloads/01GkD/3849-514ec5c8ca43b.pdf [accessed: 14.07.2025].

Grabowska I., Jastrzębowska A., 2024: Megatrendy na globalnym rynku pracy: demografia, kapitał ludzki i migracje, [in:] E. Lisowska (ed.), Przyszłość jest dziś – Trendbook, Szkoła Główna Handlowa & Akademia Leona Koźmińskiego, Warszawa.

Grabowski J., Ropęga J., Walecka A., Amorim M., 2025: Exploring the requirements for green competencies in recruitment and personnel selection processes, Economics and Environment 91(4), 1–27.

GUS, 2024, Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2024 r., Główny Urząd Statystyczny, Urząd Statystyczny w Szczecinie, Warszawa, Szczecin.

infuture.institute, 2024: Mapa Trendów 2024, https://infuture.institute/mapa-trendow [accessed: 14.07.2025].

InPost 2025, Świętujemy 25 lat InPost. Zintegrowane roczne sprawozdanie finansowe za rok 2024, https://inpost.pl/sites/default/files/2025-08/InPost-Raport-2024-B_PL_K02.pdf [accessed: 16.09.2025].

Jaciow M., Wolny R., 2011: Polski e-konsument. Typologia, zachowania, Wydawnictwo Helion, Gliwice.

Jasiulewicz A., 2015: Konsumpcjonizm i dekonsumpcja jako współczesne trendy rynkowe. Zachowania polskich konsumentów, Journal of Agribusiness and Rural Development 3(37), 417–425.

Kedla S., Meghana D.B., Deepashree A.J., 2025: Changing the Landscape of Logistic Sector: Way Towards Green Logistics in Circular Economy, European Journal of Management, Economics and Business 2(2), 55–60.

Książkiewicz D., 2011: Przewozy kurierskie, [in:] W. Rydzkowski (ed.), Usługi logistyczne. Teoria i praktyka, Wyd. Instytutu Logistyki i Magazynowania, Poznań.

Lim S.F.W.T., Jin X., Srai J.S., 2018: Consumer-driven e-commerce. A literature review, design framework, and research agenda on last-mile logistics models, International Journal of Physical Distribution & Logistics Management 48(3), 308–332.

Mangiaracina R., Perego A., Seghezzi A., Tumino A., 2019: Innovative solutions to increase last-mile delivery efficiency in B2C e-commerce: A literature review, International Journal of Physical Distribution & Logistics Management 49(9), 901–920.

Meidutė-Kavaliauskienė I., Aranskis A., Litvinenko M., 2014: Consumer Satisfaction with the Quality of Logistics Services, Procedia – Social and Behavioral Sciences 110, 330–340.

Mruk H., 2012: Marketing. Satysfakcja klienta i rozwój przedsiębiorstwa, PWN, Warszawa.

Nowicka J., 2025: Blockchain and the Internet of Things (IoT) in the logistics of work and education, Economic and Regional Studies 18(1), 1–14.

Pilszyk M., Lipiński K., Miniszewski M., 2024: Challenges of the Fit for 55 package. EU expert feedback on the targets of the energy transition, Polish Economic Institute, Warsaw.

Przybylski B., 2019: „Megatrendy” we współczesnym świecie. Perspektywa europejska, Forum Pedagogiczne 9(2/1), 223–236.

Ran L., Shi Z., Geng H., 2024: Blockchain Technology for Enhanced Efficiency in Logistics Operations, IEEE Access 12, 152873–152885.

Rohrbeck R., 2010: Corporate foresight: Towards a maturity model for the future orientation of a firm. Physica-Verlag, Heidelberg.

Sallnäs U., Björklund M., 2020: Consumers influence on the greening of distribution – exploring the communication between logistics service providers, e-tailers and consumers, International Journal of Retail & Distribution Management 48(11), 1177–1193.

Senge P., 1990: The Fifth Discipline: The Art & Practice of the Learning Organization, Doubleday, New York.

Smyk S., 2017: Dystrybucja fizyczna przesyłek kurierskich, ekspresowych i pocztowych jako kluczowe przedsięwzięcie „logistyki ostatniej mili”, Autobusy 6, 1529–1535.

Szymonik A., Nowak I., 2018: Współczesna logistyka, Difin, Warszawa.

Statystyki

Downloads

Download data is not yet available.
Rekomendowane teksty