https://eiol.sggw.edu.pl/issue/feed 2026-10-19T09:49:27+00:00 Redakcja czasopisma redakcja_eiol@sggw.edu.pl Open Journal Systems <p>W <strong>Zeszytach Naukowych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Ekonomika i Organizacja Logistyki</strong> publikowane są wyniki teoretycznych i empirycznym oryginalnych badań naukowych z zakresu logistyki w wymiarze krajowym i międzynarodowym. Czasopismo pełni funkcję platformy wymiany wiedzy i doświadczeń ludzi nauki oraz przedstawicieli praktyki gospodarczej, których zainteresowania naukowe i działania skupiają się wokół procesów logistycznych w przedsiębiorstwach.</p> <p>Czasopismo ukazuje się w modelu <strong>otwartego dostępu (Open Access)</strong> i udostępniane jest na licencji <a href="https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.pl">Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC 4.0)</a></p> <p><strong>Redaktor Naczelna:</strong><br /><strong>dr hab. inż. Elżbieta J. Szymańska, prof. SGGW</strong><br />Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Instytut Ekonomii i Finansów, Katedra Logistyki<br /><strong>ORCID</strong> <a href="https://orcid.org/0000-0001-7686-1243" target="_blank" rel="noopener">0000-0001-7686-1243</a><br />e-mail: <a href="mailto:elzbieta_szymanska@sggw.edu.pl" target="_blank" rel="noopener">elzbieta_szymanska@sggw.edu.pl</a><br />tel. (+48) 22 5934227</p> <p><a href="https://eiol.sggw.edu.pl/about"> (więcej)</a></p> https://eiol.sggw.edu.pl/article/view/12456 2026-10-19T09:49:12+00:00 Rafał Adamski rafal.adamski@polfrost.com.pl

Bezpieczeństwo transportu intermodalnego materiałów wybuchowych i amunicji stanowi jeden z kluczowych elementów systemu bezpieczeństwa państwa, wpływający zarówno na sprawność funkcjonowania łańcuchów dostaw sektora obronnego, jak i na utrzymanie zdolności operacyjnych sił zbrojnych. Wzrost znaczenia mobilności wojskowej, rozwój międzynarodowych korytarzy transportowych oraz zmieniające się środowisko zagrożeń powodują, że zapewnienie bezpiecznego przewozu materiałów klasy 1 według ADR, RID i IMDG Code nabiera wymiaru strategicznego. Celem badań była identyfikacja, systematyzacja i ocena logistycznych oraz organizacyjnych determinant bezpieczeństwa transportu intermodalnego materiałów wybuchowych i amunicji oraz określenie ich znaczenia dla odporności systemu bezpieczeństwa państwa i zdolności operacyjnych. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem analizy krytycznej literatury krajowej i zagranicznej, analizy dokumentów normatywnych, analizy systemowej oraz jakościowej analizy porównawczej rozwiązań organizacyjnych stosowanych w transporcie materiałów niebezpiecznych. Ocenę determinant przeprowadzono według kryteriów wpływu na poziom ryzyka, ciągłości procesów logistycznych, bezpieczeństwa infrastruktury i skuteczności współdziałania uczestników transportu. Wyniki wskazują, że bezpieczeństwo przewozu materiałów wybuchowych ma charakter systemowy i zależy od wzajemnych relacji pomiędzy organizacją procesu logistycznego, jakością infrastruktury, kompetencjami personelu, zarządzaniem ryzykiem i integracją procedur obowiązujących w poszczególnych gałęziach transportu. Zidentyfikowano również rosnące znaczenie cyfrowych systemów monitorowania, wymiany informacji oraz ochrony przed zagrożeniami hybrydowymi i cybernetycznymi. Uzyskane wyniki umożliwiły sformułowanie rekomendacji dotyczących doskonalenia organizacji transportu intermodalnego materiałów wybuchowych i amunicji oraz wzmacniania odporności systemów logistycznych odpowiedzialnych za funkcjonowanie infrastruktury krytycznej i zabezpieczenie potrzeb obronnych państwa.

2026-07-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://eiol.sggw.edu.pl/article/view/12457 2026-10-19T09:49:15+00:00 Agnieszka Bukowska-Piestrzyńska agnieszka.bukowska@uni.lodz.pl Maciej Bielecki maciej.bielecki@uni.lodz.pl

Lean Logistics jako systemowe podejście do zarządzania logistyką ma na celu eliminację działań nieprzynoszących wartości dodanej oraz optymalizację przepływów w łańcuchu dostaw. Integracja zasad Lean Logistics z technologiami Przemysłu 4.0 ma doprowadzić nie tylko do eliminacji marnotrawstwa, ale również do zwiększenia elastyczności i poprawy jakości procesów logistycznych. Technologie cyfrowe wzmacniają efekty Lean, dlatego istotne jest poszerzanie świata fizycznego o możliwości świata cyfrowego. W ramach przeglądu literatury zdefiniowano pojęcie Lean Logistics 4.0 oraz zidentyfikowano 21 technologii Przemysłu 4.0, które pogrupowano i skategoryzowano (według autorskiej metodologii), co pozwoliło stworzyć bazę służącą do interpretacji wyników badań empirycznych. Badaniem objęto 23 respondentów (reprezentujących różnych operatorów logistycznych) i dotyczyło ono możliwości dostosowania technologii Przemysłu 4.0 do Lean Logistics (a w szczególności znajomości technologii Przemysłu 4.0 i ich strategicznego znaczenia dla organizacji oraz skali ich wykorzystania w przedsiębiorstwach). Wyniki badań pokazują, że wykorzystanie technologii Przemysłu 4.0 sprowadza się głównie do ogólnie pojętej cyfryzacji, zastosowania analityki dużych zbiorów danych oraz wykorzystania aplikacji mobilnych i sieci czujników. Około 40% badanych technologii jest wykorzystywane częściowo, a ponad 40% w marginalnym zakresie. Uzyskane rezultaty pokazują możliwy do wykorzystania potencjał technologii Przemysłu 4.0, z którego operatorzy logistyczni mogą czerpać w celu zwiększenia efektywności operacyjnej i wzmocnienia efektów Lean Logistics.

2026-07-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://eiol.sggw.edu.pl/article/view/12458 2026-10-19T09:49:18+00:00 Grzegorz Dzieniszewski g.dzieniszewski@pansp.pl Damian Jasiejko d.jasiejko@s.pansp.pl

W artykule oceniono wpływ łańcucha logistycznego odpadów i substratów (gromadzenie, transport, magazynowanie, dozowanie) na efektywność energetyczną oraz bilans emisji gazów cieplarnianych w układzie kogeneracyjnym z silnikiem tłokowym zasilanym biogazem. Zastosowano metodę studium przypadku dla biogazowni rolniczej małej mocy (ok. 100 kW), zaprojektowanej do pracy na mieszaninie substratów obejmującej: kiszonkę kukurydzy, wywar gorzelniany, wysłodki buraczane, melasę buraczaną i serwatkę. Na podstawie danych projektowych wyznaczono roczne strumienie masowe, uzysk biogazu i metanu, średni godzinowy strumień CH4 oraz teoretyczną moc elektryczną jako funkcję wartości opałowej metanu i sprawności elektrycznej układu. Następnie przeprowadzono analizę scenariuszową obejmującą: (I) wariant logistyczny z ograniczonym magazynowaniem i krótkimi trasami dostaw oraz (II) wariant z wydłużonym czasem magazynowania i podwyższonymi stratami metanu ujętymi jako emisje fugitywne. Wyniki wskazują, że przy dostawach na krótkie odległości bezpośredni wkład CO2 z transportu substratów w bilans emisji jest niewielki, natomiast kluczowy wpływ na ślad klimatyczny mają straty CH4 na etapach magazynowania i obsługi procesu. Zwrócono uwagę, że znaczenie logistyczne może mieć również zagospodarowanie pofermentu, jednak skala efektu zależy tu od lokalnych dystansów oraz organizacji odbioru i wymaga przyjęcia odrębnych danych obiektowych. Wpływ logistyki na emisje spalin (CO, NOx, węglowodory) omówiono jakościowo jako ryzyko związane ze zmienną jakością biogazu i wzrostem zanieczyszczeń. Wskazano krytyczne punkty łańcucha logistycznego oraz kierunki działań ograniczających straty i emisje, w tym: hermetyzację magazynów, skracanie czasu składowania, monitoring szczelności oraz standaryzację paliwa gazowego.

2026-07-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://eiol.sggw.edu.pl/article/view/12459 2026-10-19T09:49:20+00:00 Grzegorz Dzieniszewski g.dzieniszewski@pansp.pl Damian Jasiejko d.jasiejko@s.pansp.pl

Celem artykułu jest ocena wpływu organizacji łańcucha logistycznego bioodpadów i substratów pochodzenia zwierzęcego na oddziaływanie środowiskowe instalacji biogazowej wykorzystującej biogaz w układzie kogeneracyjnym z silnikiem tłokowym. Zastosowano podejście procesowe „od logistyki do CHP”, w ramach którego procesy gromadzenia, transportu, magazynowania i przygotowania wsadu są analizowane jako czynniki kształtujące jakość paliwa biogazowego oraz warunki pracy jednostki kogeneracyjnej. Wskazano mechanizmy, przez które zmienność i degradacja wsadu na etapach logistycznych mogą przekładać się na stabilność produkcji biogazu oraz na parametry spalania, w tym emisje regulowane i istotne technologicznie dla silników biogazowych (NOx, CO, związki organiczne/ THC oraz metan niespalony). Omówiono również wymagania dotyczące normalizacji warunków odniesienia i interpretacji wyników emisji dla średnich źródeł spalania. Wyniki zestawiono w postaci kryteriów zarządczych i działań operacyjnych, które łączą reżim jakości logistyki (szczelność, czas retencji, homogenizacja i stabilizacja surowca) z utrzymaniem stabilnej pracy CHP i wysokiej sprawności wykorzystania energii oraz ograniczaniem oddziaływań środowiskowych.

2026-07-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://eiol.sggw.edu.pl/article/view/12460 2026-10-19T09:49:22+00:00 Kacper Gałek kacperg1805@gmail.com

Marnotrawstwo w procesach logistycznych stanowi jedno z głównych wyzwań wpływających na efektywność funkcjonowania przedsiębiorstw. Występuje ono na różnych etapach łańcucha dostaw i obejmuje m.in. nadmierne zapasy, zbędne przemieszczanie towarów, przestoje, błędy kompletacyjne, nieefektywne wykorzystanie zasobów oraz straty informacyjne. Celem artykułu jest identyfikacja najczęściej występujących form marnotrawstwa w logistyce oraz przedstawienie metod ich ograniczania, co sprowadza się do odpowiedzi na główne pytanie badawcze: jakie rodzaje strat występują w tym obszarze najczęściej i jakie narzędzia organizacyjno-informatyczne mają decydujący wpływ na ich eliminację? W pracy omówiono znaczenie koncepcji Lean Management oraz narzędzi takich jak 5S, Kaizen, mapowanie strumienia wartości (VSM) i standaryzacja procesów. Zwrócono również uwagę na rolę automatyzacji, cyfryzacji i systemów informatycznych wspierających zarządzanie logistyczne w redukcji strat operacyjnych. Analiza wskazuje, że skuteczne ograniczanie marnotrawstwa prowadzi nie tylko do obniżenia kosztów działalności, lecz także do poprawy jakości obsługi, zwiększenia płynności procesów oraz wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstwa. Problem ten ma szczególne znaczenie we współczesnej logistyce, gdzie stale rośnie presja efektywności, szybkości realizacji oraz optymalizacji zasobów.

2026-07-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://eiol.sggw.edu.pl/article/view/12461 2026-10-19T09:49:25+00:00 Kacper Lipski kacper.lipski.555@gmail.com

Wzrost znaczenia kolei aglomeracyjnej w Polsce powoduje konieczność poszukiwania rozwiązań zwiększających efektywność funkcjonowania systemów transportowych przy ograniczonych zasobach infrastrukturalnych i taborowych. Celem artykułu jest ocena możliwości wykorzystania linii okrężnych jako narzędzia zwiększania efektywności systemów kolei aglomeracyjnej w ujęciu Lean Management, ze szczególnym uwzględnieniem ograniczania marnotrawstwa operacyjnego oraz poprawy wykorzystania dostępnych zasobów. W pracy wykorzystano przegląd wybranych źródeł oraz dostępnych koncepcji transportowych, a także studium przypadku koncepcji linii okrężnej SKA4 w krakowskim węźle kolejowym, prowadzonej po tzw. dużej obwodnicy kolejowej. Analizie poddano parametry eksploatacyjne obejmujące: czas przejazdu, konstrukcję rozkładu jazdy, organizację obiegów taboru oraz pracę drużyn pociągowych. Wyniki przeprowadzonych analiz wskazują, że zastosowanie linii okrężnej umożliwia poprawę wykorzystania taboru, ograniczenie nieproduktywnych postojów oraz zwiększenie atrakcyjności oferty przewozowej. Zidentyfikowano także wyzwania oraz ograniczenia związane z nowatorską w polskich warunkach organizacją połączeń. Przeprowadzone badania wskazują, że odpowiednio zaprojektowane linie okrężne mogą stanowić skuteczne narzędzie zwiększania efektywności systemów kolei aglomeracyjnej i wspierać rozwój zrównoważonego transportu publicznego.

2026-07-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2026 SGGW https://eiol.sggw.edu.pl/article/view/12462 2026-10-19T09:49:27+00:00 Michał Thlon michal.thlon@uek.krakow.pl

Artykuł podejmuje problematykę kosztów ponoszonych przez operatorów systemów przesyłowych (TSO) oraz uczestników rynku energii w procesie zapewniania stabilności pracy systemu elektroenergetycznego w warunkach narastających ograniczeń sieciowych i rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii. Celem badania jest reinterpretacja kosztów stabilizacji systemu elektroenergetycznego z perspektywy logistyki systemowej oraz analiza porównawcza ich struktury i zróżnicowania w wybranych europejskich systemach elektroenergetycznych. W badaniu wykorzystano analizę literatury przedmiotu oraz analizę porównawczą danych pochodzących od operatorów – ENTSO-E, BNetzA, RTE, APG i Svenska Kraftnät – dla wybranych europejskich systemów elektroenergetycznych w 2022 roku. Uzyskane wyniki wskazują, że wzrost udziału zmiennych odnawialnych źródeł energii (variable renewable energy, VRE) w systemach charakteryzujących się ograniczoną elastycznością prowadzi do ponadproporcjonalnego wzrostu kosztów zarządzania ograniczeniami przesyłowymi (congestion management, CM). Zastosowanie perspektywy logistyki systemowej umożliwia uporządkowanie kosztów stabilizacji poprzez ich odniesienie do znanych kategorii kosztowych występujących w logistyce, takich jak koszty zmiany tras przepływu (rerouting), zapasy bezpieczeństwa (safety stock) czy amortyzacja infrastruktury. Wyniki badania wskazują na potrzebę szerszej internalizacji kosztów sieciowych w mechanizmach rynkowych oraz mają istotne implikacje dla polityki taryfowej, projektowania rynku energii i planowania rozwoju infrastruktury elektroenergetycznej.

2026-07-30T00:00:00+00:00 Prawa autorskie (c) 2026 SGGW